Küresel emtia piyasaları, zayıflayan dolar ve jeopolitik gerilimlerin etkisiyle değerli metaller, enerji ve tarım ürünlerinde yükseliş kaydetti.
Küresel emtia piyasaları, geçtiğimiz hafta boyunca zayıflayan ABD doları ve Orta Doğu’da tırmanan gerilimin yarattığı arz endişelerinin etkisiyle değerli metaller, enerji ve tarım ürünlerinde önemli fiyat yükselişleri kaydetti. ABD Hazinesi’nin uzun vadeli tahvil geri alım kararı dolar endeksini düşürürken, Çin’den gelen zayıf ekonomik veriler baz metallerde karışık bir seyir izlenmesine neden oldu.
Hafta başında artan uzun vadeli tahvil faizleri değerli metaller üzerinde satış baskısı oluşturdu. Ancak ABD Hazinesi’nin 10-30 yıl vadeli tahvillerde geri alım tutarını artırma kararı, faizlerde geçici gerilemeye ve doların değer kaybına yol açtı. Dolar endeksinin yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde kapanması, dolar cinsinden fiyatlanan altın ve gümüşü destekledi.
Altın fiyatlarındaki yükselişte ABD’nin borçlanma görünümüne ilişkin kaygılar ve doların değer kaybı belirleyici oldu. Goldman Sachs analistleri, makroekonomik politikalara karşı korunma amaçlı altın alım opsiyonu talebinde artış olduğunu bildirdi. Fed’in faizi sabit tutması ve zayıf ekonomik veriler, spekülatif ilgiyi ve altın destekli borsa yatırım fonlarına talebi canlandırdı.
Gümüş de yatırım metali özelliğiyle altındaki harekete eşlik etti. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki gerilemenin ardından altından daha güçlü bir yükseliş gösterdi. Tamamlanan haftada platin yüzde 7,5, gümüş yüzde 6,7, altın yüzde 5,2 ve paladyum yüzde 2,6 oranında değer kazandı.
Baz metallerde zayıflayan dolar fiyatları desteklerken, Çin kaynaklı talep endişeleri ve metal bazında değişen arz görünümüyle karışık bir seyir izlendi. Çin’de açıklanan temmuz ayı sanayi üretimi ve perakende satış verileri beklentilerin altında kaldı. Sabit varlık ve gayrimenkul yatırımlarındaki gerileme, baz metallere yönelik talep endişelerini canlı tuttu.
Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası (LME) depolarındaki stokların hızlı artmasıyla geriledi. Bu durum fiziki arz sıkışıklığının hafiflediğini ve dünyanın en büyük bakır tüketicisi Çin’deki zayıf ekonomik verilerin talep görünümünü olumsuz etkilediğini gösterdi. Bakır fiyatları haftayı yüzde 0,3 düşüşle tamamladı.
Alüminyum piyasasında ise Körfez bölgesindeki üretim kayıplarına ilişkin arz endişeleri dengeleyici bir etki oluşturdu. Çin’in rekor seviyelere yakın seyreden üretimi ve hız kazanan yarı mamul ihracatı, Batı piyasalarındaki arz açığının bir bölümünü telafi etti. Citi analistleri, Çin’de nihai alüminyum talebinin yatay seyrettiğini belirtti.
Haftalık bazda çinko yüzde 1,8, nikel yüzde 1,6 ve kurşun yüzde 0,3 arttı. Alüminyumun fiyatı yatay seyrederken, bakırda yüzde 0,3’lük bir düşüş kaydedildi.
Petrol fiyatlarında, Orta Doğu’daki diplomatik çözüm eksikliği ve Hürmüz Boğazı’nda düşük seyreden gemi trafiği etkili oldu. Boğazdaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kalması, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri canlı tuttu. Bu güzergah, küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte birini karşılıyordu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ticari ham petrol stoklarının 14 Ağustos’ta sona eren haftada 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile çıktığını bildirdi. Ancak bu artış, yükselişi sınırlayıcı bir etki yarattı. ABD’de etkili olan sıcak hava dalgası, klima kullanımını artırarak elektrik üretiminde doğal gaz talebini destekledi.
Doğal gaz stokları 16 milyar fit küp arttı, ancak bu artış beş yıllık ortalamanın altında kaldı. Toplam stokların beş yıllık ortalamanın 185 milyar fit küp üzerinde bulunması, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Tamamlanan haftada Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,9, doğal gazın fiyatı ise yüzde 4,5 oranında arttı.
Tarım emtialarında ABD’deki ürün koşulları, ihracat talebi, Karadeniz’deki sevkiyat riskleri ve El Nino hava olayının güçlenmesi fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığı’nın önceki hafta yayımladığı raporda mısır verim tahminini düşürmesi, fiyatlar üzerindeki etkisini sürdürdü. Mısır fiyatları haftayı yüzde 5,2 artışla kapattı.
Pirinçte, güçlenen El Nino’nun Güney ve Güneydoğu Asya’da kuraklık riskini artırabileceği değerlendirmeleri arz görünümüne yönelik kaygıları güçlendirdi. Pirinç fiyatları haftalık bazda yüzde 5,1 yükseldi. Soya fasulyesinde ise ABD Tarım Bakanlığı’nın Çin’e 136 bin tonluk satış yapıldığını açıklaması etkili oldu ve soya fasulyesi fiyatları yüzde 4 arttı.
Şekerde Hindistan’ın iç talebi karşılamak amacıyla 1 milyon ton ham şekeri gümrüksüz ithal edeceğini açıklaması, küresel talep beklentilerini artırdı. El Nino’nun Hindistan ve Tayland’daki yağışları azaltabileceği tahminleri de arz endişelerini destekledi. Şeker fiyatları yüzde 6 oranında yükseldi.
Kahvede Kolombiya Ulusal Kahve Üreticileri Federasyonu, aşırı yağışlar ve El Nino nedeniyle bu yılki kahve üretiminin yüzde 8 azalarak 12,5 milyon çuvala gerileyebileceğini bildirdi. Kakaoda ise Gana Kakao Kurulu, 2026-2027 mahsul tahminini 750 bin tondan 650 bin tona düşürdü. Bu gelişmeler kahve fiyatlarında yüzde 3,4, kakao fiyatlarında ise yüzde 3,6 artışa yol açtı.
Buğday fiyatları yüzde 1,5, pamuk fiyatları yüzde 4,1 oranında yükseldi.
