VDK, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadelede yapay zeka destekli yeni Bilinç Platformu’nu devreye alıyor. Mükellefler, risklerini önceden görebilecek ve rehberlik alabilecek.
Vergi Denetim Kurulu (VDK), vergi kaybı ve kaçağıyla mücadele kapsamında yapay zeka tabanlı uygulamalarını genişleterek, mükelleflerin vergisel risklerini önceden görebilecekleri yeni nesil dijital hizmeti Bilinç Platformu’nu bu yıl içinde kullanıma sunacak. Başkanlık tarafından geliştirilen platform, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı bir iletişim modeli kurmayı hedefliyor.
Web uygulaması olarak işleyecek Bilinç Platformu, VDK tarafından tespit edilen riskleri mükelleflerle doğrudan paylaşarak, herhangi bir denetim veya ceza süreci başlamadan önce gerekli değerlendirmeleri yapmalarına olanak tanıyacak. Bu sayede mükellefler, proaktif bir yaklaşımla kendi vergisel durumlarını yönetebilecekler.
Platformun ilk aşamasında, 150’den fazla kural bazlı vergi analizi ve makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak. Bu analizler sonucunda mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlarla gösterilecek. Yüksek risk puanı alan mükelleflere, sistem üzerinden söz konusu riskleri bertaraf etmeye yönelik rehberlik sunulacak.
Ayrıca, 2024’te geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de platforma entegre edilecek. Parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler mükelleflerin bilgisine sunularak kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dijital denetim katmanı oluşturulacak. Mükelleflerin, finansal işlemlerinin izlendiğini bilerek daha dikkatli hareket etmesi bekleniyor.
Platform, ticari ilişkilerdeki ‘karşı taraf riskini’ de analiz edecek. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi çıktıları doğrultusunda, mükelleflerin iş yaptıkları taraflardan kaynaklanabilecek riskler de ‘karşı taraf riski’ olarak paylaşılacak. Bu özellik sayesinde mükellefler, hem kendi işlemlerini hem de iş ortaklarından doğabilecek riskleri görebilecek.
Bilinç Platformu, ‘ikaz denetimi’ yaklaşımını destekleyerek klasik denetim anlayışının ötesine geçecek. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmesinde fayda görülen hususlar hakkında bilgilendirme yapılacak. Bu erken uyarı sistemi, mükelleflerin olası hatalarını zamanında fark edip düzeltmelerini sağlayacak. Talep eden mükellefler için vergi müfettişleri rehberlik çalışmalarında görevlendirilebilecek.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde ‘denetim sonrası müdahale’ yerine ‘denetim öncesi bilinçlendirme’ anlayışını tesis edeceklerini belirtti. Bu yaklaşımın mükelleflerin vergisel bilinç düzeyini artıracağını, haklarını koruyacağını, şeffaflığı sağlayacağını ve denetim maliyetini en aza indireceğini ifade etti. Bakan Şimşek, bu dönüşümün idarenin etkinliğini artıracağını ve mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistem kuracağını vurguladı.
