Türkiye ekonomisi 24 çeyreklik kesintisiz büyüme kaydederken, bu başarının ardındaki en büyük itici güç bilgi ve iletişim sektörü oldu.
Türkiye ekonomisi, küresel zorluklara rağmen 2020’nin üçüncü çeyreğinden bu yana sürdürdüğü kesintisiz büyüme serisini 24 çeyreğe taşıdı. Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2,3 büyüme kaydeden ekonominin bu başarısında, bilgi ve iletişim sektörü lokomotif rol oynadı. Sektör, bu dönemde kümülatif olarak yüzde 58’lik dikkat çekici bir büyüme performansı sergiledi.
Ekonomi, COVID-19 salgınının etkileriyle 2020’nin ikinci çeyreğinde yaşadığı yüzde 10,1’lik daralmanın ardından hızlı bir toparlanma sürecine girdi. Takip eden çeyreklerde sürekli pozitif büyüme kaydederek mevcut seriyi başlattı. Bu süre zarfında yıllık büyüme oranı, 2021’in ikinci çeyreğinde yüzde 22,1’e kadar yükseldi.
Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) tahmini, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 artarak 19 trilyon 869 milyar 747 milyon lira oldu. GSYH’nin ikinci çeyrek değeri, cari fiyatlarla dolar bazında 438 milyar 347 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Uzun soluklu büyüme döneminde sektör performansları dikkat çekti. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere göre, en hızlı büyüyen sektör bilgi ve iletişim oldu. Salgın sonrası hızlanan dijitalleşme eğilimi, telekomünikasyon, yazılım ve dijital hizmetlere olan talebi artırdı.
Analistler, bilgi ve iletişim sektöründeki büyümeyi salgın sonrası hızlanan dijitalleşme, uzaktan çalışma altyapısı yatırımları ve e-ticaretin yaygınlaşmasıyla ilişkilendirdi. Telekomünikasyon ve yazılım hizmetlerine yönelik artan talep de bu performansa katkı sağladı. Sektörün ortalama yıllık büyüme hızı yüzde 9,7 ile diğer tüm sektörlerin üzerinde seyretti.
Aynı dönemde tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörleri yüzde 3 ile sınırlı bir büyüme gösterdi. İnşaat sektörü yüzde 13,5, finans ve sigorta sektörü ise yüzde 14’lük performans sergiledi. Sanayi sektörü ise yüzde 23’lük artışla genel büyüme ortalamasının biraz altında kaldı.
Büyümenin harcama yöntemiyle hesaplanan bileşenleri, ekonomideki iç ve dış talep dinamiklerine dair ipuçları verdi. Yerleşik hane halklarının tüketim harcamaları, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,5 yükseldi. Bu artış, Türk ekonomisinin kesintisiz büyümesinde iç talebin gücünü koruduğunu gösterdi.
Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,8 azalırken, gayri safi sabit sermaye oluşumu yüzde 0,6 artış kaydetti. Mal ve hizmet ihracatı yüzde 3,4 azalırken, ithalatı ise yüzde 6,4 oranında düşüş gösterdi.
İş gücü ödemeleri söz konusu dönemde yüzde 36,7, net işletme artığı/karma gelir ise yüzde 38,7 arttı. İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayri safi katma değer içindeki payı yüzde 38,3’ten yüzde 38,1’e geriledi. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 41,3’ten yüzde 41,6’ya yükseldi.
