TÜBİTAK, sanayinin yeşil dönüşümünü hızlandırmak amacıyla Dünya Bankası destekli projeler için 51,5 milyon liraya kadar hibe ve geri ödemeli destek sunuyor.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında “Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2″yi başlattı. Bu çağrı ile sanayinin yeşil dönüşümünü teknoloji ve yenilik yoluyla hızlandırmak, yeşil ürün ihracatını artırmak ve ithalat bağımlılığını azaltmak hedefleniyor. Kuruluşlara 51,5 milyon liraya kadar destek sağlanacak projeler için ön kayıt başvuruları 8 Ekim’de, çağrı kapanışı ise 12 Ekim’de gerçekleşecek.
Çağrı, Türkiye’nin Avrupa Birliği başta olmak üzere dış pazarlardaki rekabetçiliğini güçlendirmeyi amaçlıyor. Aynı zamanda özel sektör kuruluşları arasında AR-GE iş birliğinin yaygınlaştırılması da beklenen etkiler arasında yer alıyor. Desteklenecek projeler iklim değişikliği, çevre, biyoçeşitlilik, temiz ve döngüsel ekonomi gibi kritik alanlara odaklanacak.
TÜBİTAK, yeni prototip geliştirme, mevcut prototipleri iyileştirme, doğrulama testleri, pilot üretim ve büyük ölçekli demonstrasyon çalışmalarını destekleyecek. Projelerde ölçek büyütme faaliyetlerinin yürütülmesi zorunlu tutuluyor. Proje bütçesi üst sınırı, mikro ve küçük KOBİ’ler için 15 milyon lira, orta ölçekli KOBİ’ler için 24 milyon lira, büyük işletmeler için ise 51,5 milyon lira olarak belirlendi.
Kabul edilen bütçenin büyük işletmelerde yüzde 70’i, KOBİ’lerde yüzde 80’i geri ödemeli destekle karşılanacak. Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa’daki KOBİ’ler için ise bu oran yüzde 90 olarak uygulanacak. Kalan tutarı kuruluşlar kendi öz kaynaklarından sağlayacak.
Proje sonunda belirlenen geri ödemeli destek tutarının büyük işletmelerde yüzde 50’si, KOBİ’lerde yüzde 60’ı hibeye dönüşecek. Kalan tutarın geri ödemesi, proje desteğinin bitiminden bir yıl sonra başlayacak ve yılda iki taksitle yapılacak. Geri ödemesiz dönem dahil toplam süre 4 yılı aşamayacak. Kuruluş başına toplam geri ödemeli destek üst sınırı, mikro ve küçük KOBİ’lerde 500 bin dolar, orta ölçekli KOBİ’lerde 800 bin dolar, büyük işletmelerde 1,5 milyon dolar olarak uygulanacak. Destek kapsamında personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet, teçhizat, yazılım, yayın, malzeme ve sarf giderleri yer alacak.
Çağrıya Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri tek başına veya en fazla 3 ortaklı projelerle başvurabilecek. Kuruluşların mali yeterlilik koşullarını karşılaması istenirken, bütçesi 25 milyon lirayı aşan projeler için ekonomik fizibilite raporu talep edilecek. Her kuruluşta proje konusuyla ilgili en az lisans derecesine sahip bir proje personeli bulunması gerekecek; farklı alanda eğitim alanların proje konusundaki deneyimleri de dikkate alınacak.
Projelerde çevresel, sosyal ve iş sağlığı ile güvenlik riskleri değerlendirilecek. Dünya Bankasının kısıtlı listesindeki faaliyetler ile savunma sanayisine yönelik faaliyet gösteren veya çıktıları bu alana yönelik olan kuruluşlar desteklenmeyecek. Başvurular, endüstriyel AR-GE içeriği ve yenilik düzeyi, proje planı, kuruluş altyapısının uygunluğu ile çıktıların ekonomik yarara ve ulusal kazanıma dönüşme potansiyeli üzerinden değerlendirilecek. Proje süresi, uzatmalar dahil en fazla 24 ay olarak belirlendi.
Başarı ölçütleri arasında üretim birimi başına elektrik veya su tüketiminin en az yüzde 10 azaltılması, geri dönüştürülemeyen atık miktarının en az yüzde 10 düşürülmesi ve yenilikçi yeşil teknoloji çözümleri geliştirilmesi bulunuyor. Projede hedeflenen göstergelerden en az birine ulaşıldığının proje sonunda veya tamamlanmasını izleyen birinci ya da üçüncü yıl sonunda doğrulanması gerekecek. Kuruluş bazlı ön kayıt başvuruları için son tarih 8 Ekim, çağrı kapanış tarihi ise 12 Ekim olarak belirlendi. Proje başvuruları, ön kayıt onayının ardından elektronik ortamda e-imzayla gönderilecek.
